1.04.2025 r.
Tolerancja dzieci wobec osób z niepełnosprawnościami oraz osób z różnymi dysfunkcjami i zaburzeniami.
Tolerancja jest jedną z ważniejszych wartości jaką możemy przekazać naszym dzieciom. Wpajanie dzieciom szacunku, akceptacji i życzliwości jest kluczowym elementem budowania otwartego i empatycznego społeczeństwa. Tego należy uczyć już od najmłodszych lat. Współczesny świat jest pełen różnorodności, a kształtowanie postawy akceptacji u dzieci wymaga świadomej edukacji, dobrych wzorców oraz codziennych doświadczeń.
Niepełnosprawność może mieć różne formy: fizyczną (np. porażenie mózgowe, niedowład kończyn), sensoryczną (np. niewidzenie, niedosłuch), intelektualną (np. zespół Downa), czy neurorozwojową (np. autyzm, ADHD, dysleksja). Każda z tych osób, mierzy się z innymi wyzwaniami, choć niestety często nie sama niepełnosprawność jest najtrudniejsza, , ale bariery społeczne, niezrozumienie, czy też właśnie brak akceptacji.
Dzieci, zwłaszcza na wczesnym etapie życia, nie kierują się uprzedzeniami. Przyjmują świat takim jakim jest oraz osoby w nim żyjące. Jednak jeśli ich reakcje są gwałtowne albo nieprzychylne na jakąkolwiek „odmienność”, np. postawa obojętności, czy dystansu, to wówczas można przypuszczać, że jest to efektem tego, co słyszą od dorosłych, co obserwują w swoim życiu oraz w jaki sposób są wychowywane. To od dorosłych – rodziców, opiekunów, nauczycieli uczą się empatii, gotowości do pomagania, sprawiedliwości oraz równego traktowania, czy szansy na rozwój wszystkich osób. Dzieci, które dorastają w środowisku promującym tolerancję, nie tylko nie wykluczają innych, ale szanują je niezależnie od ich ograniczeń. Tolerancja, to nie tylko „zgadzanie się” na obecność osób z niepełnosprawnościami, ale przede wszystkim ich pełne akceptowanie, szacunek wobec indywidualnych potrzeb, a także gotowość do wspólnego działania. Jeśli dzieci słyszą od dorosłych negatywne stereotypy, dostrzegają brak szacunku, wówczas same zaczynają traktować te osoby, jako „inne” lub „gorsze”. Brak edukacji tym zakresie prowadzi niestety do błędnych, krzywdzących przekonań oraz uprzedzeń. Dlatego my dorośli powinniśmy:
-
Przeciwdziałać wszelkim uprzedzeniom i streotypom.
-
Budować empatię i wrażliwość społeczną (umiejętność wczuwania się w cudzą sytuację sprawia, że dzieciom łatwiej pomagać i wspierać osoby niepełnosprawne w ich codziennym funkcjonowaniu. Tak, aby nikt nie był odsuwany, izolowany, czy wyśmiewany.).
-
Kształtować postawy otwartości i akceptacji (uczyć dzieci, że wszyscy ludzie są częścią społeczeństwa niezależnie od swojej niepełnosprawności i mają prawo funkcjonować w szkołach, pracy, czy miejscach publicznych).
-
Uczyć, że różnorodność jest czymś pozytywnym, a akceptacja tego pozwala na lepszą integrację ze społeczeństwem.
-
Edukować poprzez rozmowy i przykład (wyjaśniać, czytać, oglądać filmy promujące tolerancję, kształtować właściwe postawy, unikać negatywnych określeń, za to zachęcać do otwartości wobec wszystkich).
-
Oswajać dzieci z tematami związanymi w niepełnosprawnością i eliminowaniem barier.
-
Stworzyć okazję do kontaktu z osobami niepełnosprawnymi (np. podczas zabawy, organizowania zbiórek, akcji charytatywnych czy wolontariatu). Wspólne zajęcia, gry czy inne aktywności budują więzi, uczą współpracy i pokazują, że pomaganie jest czymś wartościowym i naturalnym.
-
Uczyć dzieci właściwego języka i zachowań . Kluczowe jest unikanie etykietowania (dzieci powinny wiedzieć, jak mówić o niepełnosprawności, by nie ranić uczuć innych).
Ucząc dzieci tolerancji, kształtujemy przyszłe pokolenie ludzi otwartych, wrażliwych i empatycznych. Nauka tolerancji nie jest jednorazowym działaniem, lecz procesem, który zaczyna się najpierw w domu, potem jest kontynuowany w szkole, a następnie w codziennym życiu. Uczmy, że różnice nie muszą wcale dzielić, a wręcz przeciwnie mogą wzbogacać i uczyć innej perspektywy patrzenia na świat. Pamiętajmy, że to nasze dzieci w dorosłości będą kształtowały społeczeństwo i kulturę społeczną. Dlatego niezwykle ważne jest, aby zadbać o to, by przyszłe pokolenia były świadome, otwarte i akceptujące różnorodność.
Opracowała:
Ilona Śleżewska